Ο ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος είναι μια προληπτική επίσκεψη κατά την οποία αξιολογούνται η γυναικολογική υγεία, το ιατρικό ιστορικό και τυχόν συμπτώματα ή αλλαγές που έχουν εμφανιστεί.
Δεν αποτελεί ένα ίδιο πακέτο εξετάσεων για όλες τις γυναίκες. Το περιεχόμενο και η συχνότητα του ελέγχου προσαρμόζονται στην ηλικία, στο ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, στα προηγούμενα αποτελέσματα και στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε γυναίκας.
Τι μπορεί να περιλαμβάνει ο γυναικολογικός έλεγχος;
Ιατρικό ιστορικό και συζήτηση
Κατά την επίσκεψη συζητούνται θέματα όπως:
- Η περίοδος και τυχόν αλλαγές στον κύκλο.
- Πόνος, αιμορραγία ή ασυνήθιστες κολπικές εκκρίσεις.
- Η αντισύλληψη και η σεξουαλική υγεία.
- Ο σχεδιασμός εγκυμοσύνης και η γονιμότητα.
- Συμπτώματα περιεμμηνόπαυσης ή εμμηνόπαυσης.
- Προηγούμενες παθήσεις, επεμβάσεις και γυναικολογικές εξετάσεις.
- Το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό.
Κλινική γυναικολογική εξέταση
Ανάλογα με τον λόγο της επίσκεψης, το ιστορικό και τα συμπτώματα, μπορεί να πραγματοποιηθεί εξέταση των έξω γεννητικών οργάνων, του κόλπου και του τραχήλου, καθώς και αμφίχειρη γυναικολογική εξέταση.
Η κλινική εξέταση δεν είναι υποχρεωτικά ίδια σε κάθε επίσκεψη και πραγματοποιείται μετά από ενημέρωση και συναίνεση της γυναίκας.
Γυναικολογικό υπερηχογράφημα
Το διακολπικό ή διακοιλιακό υπερηχογράφημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση της μήτρας, του ενδομητρίου και των ωοθηκών, όταν κρίνεται χρήσιμο με βάση το ιστορικό, τα συμπτώματα ή τα κλινικά ευρήματα.
Δεν χρειάζεται υποχρεωτικά να πραγματοποιείται κάθε χρόνο σε όλες τις γυναίκες και δεν αποτελεί από μόνο του εξέταση προληπτικού ελέγχου για όλες τις γυναικολογικές παθήσεις.
Pap test και HPV test
Ο έλεγχος για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας πραγματοποιείται σύμφωνα με την ηλικία, τα προηγούμενα αποτελέσματα και το ατομικό ιστορικό. Το Pap test ή το HPV test δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο σε όλες τις γυναίκες.
Φροντίδα των μαστών
Κατά την επίσκεψη αξιολογούνται τυχόν συμπτώματα, το οικογενειακό ιστορικό και οι προηγούμενες εξετάσεις των μαστών.
Η ανάγκη για κλινική εξέταση, μαστογραφία ή υπερηχογράφημα μαστών καθορίζεται ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό, τον ατομικό κίνδυνο και τυχόν προηγούμενα ευρήματα.
Πρόσθετες εξετάσεις
Καλλιέργειες, εξετάσεις για σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις ή αιματολογικός έλεγχος ζητούνται όταν υπάρχουν συμπτώματα, παράγοντες κινδύνου ή συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη. Δεν αποτελούν αυτόματο μέρος κάθε ετήσιας επίσκεψης.
Κάθε πότε χρειάζεται γυναικολογικός έλεγχος;
Για πολλές γυναίκες, η ετήσια επίσκεψη αποτελεί ένα πρακτικό σημείο επανεκτίμησης της υγείας τους. Ωστόσο, η κατάλληλη συχνότητα εξατομικεύεται.
Η ετήσια επίσκεψη δεν σημαίνει ότι όλες οι εξετάσεις πρέπει να επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο.
Πότε χρειάζεται νωρίτερη αξιολόγηση;
Δεν πρέπει να περιμένετε τον προγραμματισμένο έλεγχο όταν εμφανιστούν:
- Αιμορραγία μεταξύ των περιόδων ή μετά τη σεξουαλική επαφή.
- Οποιαδήποτε αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση.
- Πολύ έντονη ή παρατεταμένη περίοδος.
- Επίμονος ή έντονος πόνος χαμηλά στην κοιλιά.
- Νέος πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή.
- Ασυνήθιστες εκκρίσεις, κνησμός ή ερεθισμός.
- Ψηλαφητό μόρφωμα ή άλλη μεταβολή στον μαστό.
- Νέα βλάβη ή αλλαγή στην περιοχή του αιδοίου.
Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρή πάθηση, χρειάζονται όμως έγκαιρη αξιολόγηση.
Τι να έχετε μαζί σας
Είναι χρήσιμο να γνωρίζετε την ημερομηνία της τελευταίας περιόδου και να έχετε μαζί σας προηγούμενα Pap test, HPV test, υπερηχογραφήματα, εξετάσεις μαστών και κατάλογο των φαρμάκων που λαμβάνετε.
Κλείστε το ραντεβού σας
Ο προληπτικός γυναικολογικός έλεγχος πρέπει να είναι εξατομικευμένος και προσαρμοσμένος στις πραγματικές ανάγκες κάθε γυναίκας.
Διαβάστε περισσότερα στην κεντρική σελίδα για τον γυναικολογικό έλεγχο.
Σεραφείμ Χ. Πούσιας M.D, M.Sc, Ph.D
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής
