Η κολπίτιδα είναι μια από τις πιο συχνές γυναικολογικές παθήσεις και αφορά κάθε γυναίκα σε κάποια φάση της ζωής της. Οφείλεται σε φλεγμονή του κόλπου, η οποία προκαλεί δυσάρεστα συμπτώματα όπως φαγούρα, ερεθισμό, αλλαγές στις κολπικές εκκρίσεις και πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή. Ανάλογα με το αίτιο, η κολπίτιδα μπορεί να είναι μυκητιασική ή βακτηριακή, με διαφορετική αντιμετώπιση και πρόγνωση.
Τι είναι η μυκητιασική κολπίτιδα;
Η πιο συχνή μορφή είναι αυτή που προκαλείται από τον μύκητα Candida albicans. Πρόκειται για μικροοργανισμό που υπάρχει φυσιολογικά στο γυναικείο κόλπο, αλλά όταν διαταράσσεται η ισορροπία της μικροχλωρίδας, πολλαπλασιάζεται υπερβολικά και προκαλεί λοίμωξη.
Συμπτώματα
- Έντονη φαγούρα και ερυθρότητα.
- Παχύρρευστες, λευκές εκκρίσεις με υφή «σαν τυρί».
- Τσούξιμο ή πόνος κατά την ούρηση.
- Δυσφορία ή πόνος στη σεξουαλική επαφή.
Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση
- Λήψη αντιβιοτικών.
- Ανεξέλεγκτος σακχαρώδης διαβήτης.
- Αδύναμο ανοσοποιητικό.
- Στενά ή συνθετικά εσώρουχα που κρατούν υγρασία.
- Παρατεταμένη παραμονή με βρεγμένο μαγιό μετά το μπάνιο σε θάλασσα ή πισίνα
Τι είναι η βακτηριακή κολπίτιδα;
Η βακτηριακή κολπίτιδα προκαλείται από υπερανάπτυξη βακτηρίων που βρίσκονται φυσιολογικά στον κόλπο, κυρίως Gardnerella vaginalis και άλλα. Σχετίζεται με αλλαγές στη μικροχλωρίδα και μπορεί να εμφανιστεί σε γυναίκες κάθε ηλικίας.
Συμπτώματα
- Λευκογκρίζες εκκρίσεις με χαρακτηριστική δυσάρεστη οσμή («μυρωδιά ψαριού»).
- Ήπια φαγούρα ή κάψιμο.
- Συχνά ασυμπτωματική, αλλά μπορεί να προκαλέσει ενόχληση μετά τη σεξουαλική επαφή.
Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση
- Κολπικές πλύσεις που διαταράσσουν τη φυσική ισορροπία.
- Μη προστατευμένες σεξουαλικές επαφές.
- Ορμονικές αλλαγές.
- Χρήση αντιβιοτικών.
Διάγνωση
Η διάγνωση γίνεται μόνο με γυναικολογικό έλεγχο και καλλιέργεια κολπικού υγρού. Είναι σημαντικό να μην γίνεται αυθαίρετη χρήση φαρμάκων, καθώς η λάθος θεραπεία μπορεί να χειροτερέψει την κατάσταση ή να καθυστερήσει τη σωστή αντιμετώπιση.
Θεραπεία
Η θεραπεία εξαρτάται από το είδος της λοίμωξης:
- Μυκητιασική κολπίτιδα: Αντιμυκητιασικά φάρμακα τοπικά (κολπικά υπόθετα, κρέμες) ή από το στόμα.
- Βακτηριακή κολπίτιδα: Αντιβιοτικά από το στόμα ή τοπικά στον κόλπο (π.χ. μετρονιδαζόλη, κλινδαμυκίνη).
Σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις μπορεί να χρειαστεί πιο παρατεταμένη θεραπεία ή συνδυασμός με προβιοτικά για την αποκατάσταση της μικροχλωρίδας.
Πρόληψη
Η πρόληψη των κολπίτιδων είναι εφικτή με απλές καθημερινές συνήθειες:
- Αποφυγή κολπικών πλύσεων και χρήσης αρωματικών προϊόντων στην ευαίσθητη περιοχή.
- Χρήση βαμβακερών, άνετων εσωρούχων.
- Σωστή υγιεινή.
- Προσοχή στη λήψη αντιβιοτικών (μόνο με ιατρική οδηγία).
- Υγιεινή διατροφή και καλή ρύθμιση χρόνιων παθήσεων, όπως ο διαβήτης.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε στον γυναικολόγο;
Κάθε γυναίκα που παρουσιάζει επίμονη φαγούρα, αλλαγές στις εκκρίσεις ή δυσάρεστη οσμή θα πρέπει να εξετάζεται από ειδικό. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία όχι μόνο ανακουφίζουν τα ενοχλητικά συμπτώματα αλλά προλαμβάνουν και πιθανές επιπλοκές, όπως οι χρόνιες ή υποτροπιάζουσες λοιμώξεις.
Συμπέρασμα
Οι κολπίτιδες, είτε πρόκειται για μυκητιασικές είτε για βακτηριακές, είναι πολύ συχνές, αλλά αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με την κατάλληλη ιατρική φροντίδα. Η σωστή διάγνωση, η εξατομικευμένη θεραπεία και οι απλές καθημερινές συνήθειες υγιεινής μπορούν να μειώσουν τις πιθανότητες υποτροπής.
Η φροντίδα της υγείας του κόλπου είναι αναπόσπαστο κομμάτι της γυναικείας ευεξίας. Αν έχετε συμπτώματα, μη διστάσετε να συμβουλευτείτε τον γυναικολόγο σας.
Σεραφείμ Χ. Πούσιας M.D, M.Sc, Ph.D
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής
