Πότε η περίοδος θεωρείται ακανόνιστη;
Ο εμμηνορρυσιακός κύκλος δεν χρειάζεται να διαρκεί ακριβώς 28 ημέρες για να είναι φυσιολογικός. Στις περισσότερες ενήλικες γυναίκες, η περίοδος εμφανίζεται κάθε 24 έως 38 ημέρες και η αιμορραγία διαρκεί έως 8 ημέρες.
Γυναικολογική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχει:
- απουσία περιόδου (αμηνόρροια): όταν η περίοδος δεν έχει εμφανιστεί έως την ηλικία των 15 ετών ή όταν απουσιάζει για περισσότερο από 3 μήνες σε γυναίκα με προηγουμένως τακτικό κύκλο ή για 6 μήνες όταν οι κύκλοι ήταν ήδη ακανόνιστοι.
- κύκλος μικρότερος από 24 ή μεγαλύτερος από 38 ημέρες,
- αιμορραγία που διαρκεί περισσότερο από 8 ημέρες,
- πολύ έντονη περίοδος που επηρεάζει την καθημερινότητα,
- αιμορραγία μεταξύ των περιόδων ή μετά τη σεξουαλική επαφή,
- απουσία περιόδου για 3 μήνες όταν ο κύκλος ήταν προηγουμένως τακτικός ή για 6 μήνες όταν ήταν ήδη ακανόνιστος,
- αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση.
Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες;
Οι διαταραχές της περιόδου μπορεί να οφείλονται σε:
- διαταραχές της ωορρηξίας,
- Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS),
- παθήσεις του θυρεοειδούς ή αυξημένη προλακτίνη,
- έντονο στρες, σημαντική μεταβολή του βάρους ή υπερβολική άσκηση,
- πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια,
- ενδομήτριους πολύποδες, ινομυώματα ή αδενομύωση,
- ορμονικά αντισυλληπτικά, αντιπηκτικά ή άλλα φάρμακα,
- διαταραχές της πήξης του αίματος, όπως η νόσος von Willebrand,
- παθήσεις του ενδομητρίου, του τραχήλου ή του κόλπου.
Εγκυμοσύνη και εξωμήτρια κύηση
Σε κάθε γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας με καθυστέρηση περιόδου ή ασυνήθιστη αιμορραγία πρέπει πρώτα να αποκλείεται η εγκυμοσύνη.
Αιμορραγία στην αρχή της κύησης μπορεί να σχετίζεται με αποβολή ή εξωμήτρια κύηση. Καθυστέρηση ή θετικό τεστ εγκυμοσύνης μαζί με αιμορραγία, μονόπλευρο πόνο, ζάλη ή τάση λιποθυμίας χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διερεύνηση εξατομικεύεται και μπορεί να περιλαμβάνει:
- γυναικολογική εξέταση,
- τεστ εγκυμοσύνης ή μέτρηση β-hCG,
- γενική αίματος και, όταν χρειάζεται, έλεγχο σιδήρου,
- στοχευμένο ορμονικό έλεγχο,
- διακολπικό υπερηχογράφημα,
- υστεροσκόπηση ή βιοψία ενδομητρίου σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Έλεγχος της πήξης του αίματος μπορεί να χρειάζεται όταν η έντονη αιμορραγία υπάρχει από νεαρή ηλικία ή συνυπάρχουν εύκολες μελανιές, συχνές ρινορραγίες, παρατεταμένη αιμορραγία μετά από επεμβάσεις ή σχετικό οικογενειακό ιστορικό.
Πώς αντιμετωπίζονται οι διαταραχές περιόδου;
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και τις ανάγκες κάθε γυναίκας.
Για την έντονη αιμορραγία μπορεί να χρησιμοποιηθεί τρανεξαμικό οξύ. Ανάλογα με την περίπτωση και εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις, μπορεί επίσης να χορηγηθούν ορμονικά σκευάσματα με προγεσταγόνο, αντισυλληπτικά ή ορμονικό ενδομήτριο σπείραμα.
Όταν υπάρχει συγκεκριμένη αιτία, όπως διαταραχή του θυρεοειδούς, πολύποδας ή ινομύωμα, αντιμετωπίζεται το υποκείμενο πρόβλημα. Σε περίπτωση σιδηροπενίας ή αναιμίας μπορεί να χρειάζεται και θεραπεία με σίδηρο.
Πότε χρειάζεται άμεση εξέταση;
Άμεση ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν υπάρχει:
- πολύ έντονη αιμορραγία με ζάλη, δύσπνοια, αδυναμία ή τάση λιποθυμίας,
- καθυστέρηση ή θετικό τεστ εγκυμοσύνης μαζί με αιμορραγία ή πόνο,
- αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση,
- επίμονη αιμορραγία μεταξύ των περιόδων ή μετά τη σεξουαλική επαφή,
- απότομη και ανεξήγητη αλλαγή στον κύκλο.
Οι περισσότερες διαταραχές της περιόδου μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά όταν εντοπιστεί η αιτία τους. Η σωστή γυναικολογική αξιολόγηση βοηθά να επιλεγούν οι απαραίτητες εξετάσεις και η κατάλληλη θεραπεία.
Διαβάστε περισσότερα στην κεντρική σελίδα για τις γυναικολογικές παθήσεις.
Σημείωση: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή.
Σεραφείμ Χ. Πούσιας M.D, M.Sc, Ph.D
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής
