Τι θεωρείται ακανόνιστος κύκλος ή μη φυσιολογική αιμορραγία;
Η ακανόνιστη έμμηνος ρύση και η μη φυσιολογική αιμορραγία από τη μήτρα (Abnormal Uterine Bleeding – AUB) είναι συχνά προβλήματα που απασχολούν τις γυναίκες κάθε ηλικίας, ιδιαίτερα στην εφηβεία, την αναπαραγωγική ηλικία και την περίοδο πριν την εμμηνόπαυση. Πρόκειται για αιμορραγίες που δεν ακολουθούν το φυσιολογικό μοτίβο της περιόδου όσον αφορά τη συχνότητα, τη διάρκεια ή την ένταση της ροής.
- Απουσία περιόδου (αμηνόρροια): Πρωτοπαθής, όταν δεν έχει ξεκινήσει καθόλου περίοδος μέχρι τα 15 έτη. Δευτεροπαθής, όταν η περίοδος σταματά για περισσότερους από 3-6 μήνες.
- Αραιή περίοδος (ολιγομηνόρροια): Λιγότερες από 6-8 περιόδους ανά έτος.
- Συχνή περίοδος: Κύκλοι μικρότεροι από 24 ημέρες.
- Παρατεταμένη περίοδος: Ροή που διαρκεί πάνω από 8 ημέρες.
- Μεσοκυκλική ή απρόβλεπτη αιμορραγία: Αιμορραγία μεταξύ κανονικών περιόδων ή μετά από σεξουαλική επαφή.
- Έντονη περίοδος (μηνορραγία): Όταν η απώλεια αίματος επηρεάζει τη φυσιολογική καθημερινότητα ή συνοδεύεται από συμπτώματα αναιμίας (κόπωση, ζάλη).
Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες
Η αιτιολογία της AUB είναι ποικίλη και περιλαμβάνει τόσο οργανικές όσο και λειτουργικές διαταραχές:
- Εγκυμοσύνη
- Ορμονικές διαταραχές: Συνηθέστατη αιτία, ιδιαίτερα στην εφηβεία και πριν την εμμηνόπαυση.
- Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS): Προκαλεί ακανόνιστη ωορρηξία, αυξημένες ανδρογόνες ορμόνες, ακμή και τριχοφυΐα.
- Θυρεοειδοπάθειες και υπερπρολακτιναιμία: Επηρεάζουν τη ρύθμιση του κύκλου.
- Υποθαλαμική αμηνόρροια: Από έντονο στρες, υπερβολική άσκηση, χαμηλό βάρος ή διατροφικές διαταραχές.
- Πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια: Όταν οι ωοθήκες σταματούν να λειτουργούν πριν τα 40 έτη.
- Ινομυώματα, πολύποδες, αδενομύωση: Δομικές αλλοιώσεις της μήτρας που προκαλούν βαριά ή παρατεταμένη αιμορραγία.
- Φάρμακα: Αντισυλληπτικά, αντιπηκτικά, φάρμακα που αυξάνουν την προλακτίνη.
- Διαταραχές πηκτικότητας: Όπως η νόσος von Willebrand.
- Κακοήθειες: Σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, η αιμορραγία μπορεί να αποτελεί ένδειξη καρκίνου ενδομητρίου ή τραχήλου.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει:
- Αναλυτικό ιστορικό: Συχνότητα, διάρκεια, ένταση και μοτίβο αιμορραγίας, οικογενειακό ιστορικό, χρήση φαρμάκων, αλλαγές βάρους, άσκηση κ.λπ.
- Γυναικολογική εξέταση.
- Τεστ εγκυμοσύνης: Πάντα το πρώτο βήμα σε αναπαραγωγική ηλικία.
- Εξετάσεις αίματος: Ορμονολογικός έλεγχος.
- Διακολπικός Υπέρηχος: Εντοπίζει ινομυώματα, πολυπόδες, κύστεις ωοθηκών.
- Βιοψία ενδομητρίου: Όταν υπάρχει υποψία υπερπλασίας ή κακοήθειας.
- Μαγνητική Τομογραφία Υπόφυσης: Σε περιπτώσεις υποψίας για όγκο της υπόφυσης ή υποθαλάμου.
Ποια είναι η θεραπεία;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και αν υπάρχει επιθυμία για εγκυμοσύνη:
- Αλλαγές στον τρόπο ζωής: Καλύτερη διατροφή, μείωση άσκησης, διαχείριση άγχους.
- Ορμονική αγωγή: Αντισυλληπτικά χάπια, σπιράλ με λεβονοργεστρέλη, αγωγή με προγεστερόνη.
- Φαρμακευτική πρόκληση ωορρηξίας: Σε γυναίκες με PCOS που θέλουν να μείνουν έγκυες.
- Χειρουργική παρέμβαση: Αφαίρεση πολυπόδων, ινομυωμάτων ή συμφύσεων.
- Αντιμετώπιση υποκείμενων παθήσεων: Θυρεοειδής, υπόφυση, αιματολογικά νοσήματα.
Η μη φυσιολογική αιμορραγία δεν πρέπει να παραμελείται. Με σωστή ιατρική αξιολόγηση, μπορεί να εντοπιστεί η αιτία και να δοθεί αποτελεσματική λύση για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, της γονιμότητας και της συνολικής υγείας της γυναίκας.
Για κάθε γυναίκα που αντιμετωπίζει ακανόνιστη περίοδο ή μη φυσιολογική αιμορραγία, ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος είναι απαραίτητος για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση σοβαρών παθήσεων. Επιπλέον, διαταραχές του κύκλου μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα και να χρειάζονται εξειδικευμένη προσέγγιση όπως η εξωσωματική γονιμοποίηση ή η κρυοσυντήρηση ωαρίων. Αν ανήκετε σε αυτή την κατηγορία ή θέλετε να σχεδιάσετε την αναπαραγωγική σας υγεία, συμβουλευτείτε έγκαιρα τον γυναικολόγο σας.
Για να ενημερωθείτε για όλες μας τις υπηρεσίες, επισκεφθείτε τη σελίδα Υπηρεσίες.
Σεραφείμ Χ. Πούσιας M.D, M.Sc, Ph.D
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής
