Η εξωσωματική γονιμοποίηση, γνωστή και ως IVF, είναι μία από τις βασικές μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Κατά την εξωσωματική γονιμοποίηση, τα ωάρια συλλέγονται από τις ωοθήκες και γονιμοποιούνται με σπερματοζωάρια στο εμβρυολογικό εργαστήριο.
Η γονιμοποίηση μπορεί να πραγματοποιηθεί με την κλασική μέθοδο IVF ή, όταν υπάρχει κατάλληλη ένδειξη, με μικρογονιμοποίηση — ICSI. Στη μικρογονιμοποίηση ένα επιλεγμένο σπερματοζωάριο εισάγεται απευθείας μέσα στο ωάριο.
Τα έμβρυα που δημιουργούνται παρακολουθούνται για τις επόμενες ημέρες. Ανάλογα με το θεραπευτικό πλάνο, μπορεί να πραγματοποιηθεί εμβρυομεταφορά στον ίδιο κύκλο ή τα έμβρυα να κρυοσυντηρηθούν για μεταγενέστερη εμβρυομεταφορά.
Πότε μπορεί να χρειαστεί εξωσωματική;
Η εξωσωματική γονιμοποίηση μπορεί να προταθεί σε περιπτώσεις όπως:
- απόφραξη ή σοβαρή βλάβη των σαλπίγγων,
- σημαντικός ανδρικός παράγοντας υπογονιμότητας,
- ενδομητρίωση που επηρεάζει τη γονιμότητα,
- ανεξήγητη υπογονιμότητα, ανάλογα με την ηλικία, τη διάρκεια της προσπάθειας και τις θεραπείες που έχουν προηγηθεί,
- μειωμένη ωοθηκική εφεδρεία ή αυξημένη αναπαραγωγική ηλικία, όταν η καθυστέρηση μπορεί να περιορίσει περαιτέρω τις πιθανότητες επιτυχίας,
- αποτυχία απλούστερων θεραπειών, όπως η πρόκληση ωορρηξίας ή η σπερματέγχυση, όταν αυτές είχαν κατάλληλη ένδειξη,
- ανάγκη προεμφυτευτικού γενετικού ελέγχου για συγκεκριμένο κληρονομικό νόσημα ή χρωμοσωμική αναδιάταξη.
Η ύπαρξη ενός προβλήματος γονιμότητας δεν σημαίνει αυτομάτως ότι χρειάζεται IVF. Για παράδειγμα, ορισμένες διαταραχές της ωορρηξίας μπορούν αρχικά να αντιμετωπιστούν με φαρμακευτική πρόκληση ωορρηξίας.
Πώς πραγματοποιείται η εξωσωματική γονιμοποίηση;
Η εξωσωματική περιλαμβάνει τη διέγερση των ωοθηκών, την ωοληψία, τη γονιμοποίηση των ωαρίων στο εμβρυολογικό εργαστήριο και την εμβρυομεταφορά ή την κρυοσυντήρηση των κατάλληλων εμβρύων.
Η ακριβής διαδικασία και το θεραπευτικό πρωτόκολλο εξατομικεύονται ανάλογα με την ηλικία, την ωοθηκική εφεδρεία, την αιτία της υπογονιμότητας και το ιστορικό της γυναίκας.
Διαβάστε αναλυτικά τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης βήμα-βήμα.
Ποιες είναι οι πιθανότητες επιτυχίας;
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο ποσοστό επιτυχίας που να ισχύει για όλες τις γυναίκες ή για όλους τους κύκλους εξωσωματικής.
Οι πιθανότητες επηρεάζονται κυρίως από:
- την ηλικία της γυναίκας και την ηλικία των ωαρίων,
- την ωοθηκική ανταπόκριση,
- τον αριθμό και την αναπτυξιακή πορεία των εμβρύων,
- την ποιότητα του σπέρματος,
- παράγοντες που αφορούν τη μήτρα και το ενδομήτριο,
- το ιστορικό προηγούμενων προσπαθειών.
Η επιτυχία είναι προτιμότερο να αξιολογείται ως πιθανότητα γέννησης παιδιού και ως συνολική πιθανότητα από όλες τις εμβρυομεταφορές που μπορεί να προκύψουν από μία ωοληψία, όχι μόνο ως πιθανότητα θετικού τεστ εγκυμοσύνης μετά από μία εμβρυομεταφορά.
Είναι η εξωσωματική το σωστό επόμενο βήμα;
Το πρώτο βήμα δεν είναι αυτομάτως η έναρξη εξωσωματικής, αλλά η σωστή διερεύνηση της υπογονιμότητας.
Μετά την αξιολόγηση του ιστορικού και των εξετάσεων μπορεί να εκτιμηθεί αν έχει νόημα να συνεχιστεί η φυσική προσπάθεια, να εφαρμοστεί μια απλούστερη θεραπεία ή να προχωρήσει το ζευγάρι σε εξωσωματική γονιμοποίηση.
Η θεραπεία πρέπει να είναι εξατομικευμένη, με σαφή ενημέρωση για τις πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας, τους περιορισμούς και τις διαθέσιμες εναλλακτικές επιλογές.
Διαβάστε περισσότερα στην κεντρική σελίδα για την εξωσωματική γονιμοποίηση.
Σημείωση: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή.
Σεραφείμ Χ. Πούσιας M.D, M.Sc, Ph.D
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής
