Η πυελική φλεγμονή, γνωστή και ως φλεγμονώδης νόσος της πυέλου ή PID, είναι φλεγμονή του ανώτερου γυναικείου γεννητικού συστήματος. Μπορεί να αφορά το ενδομήτριο, τις σάλπιγγες, τις ωοθήκες ή το περιτόναιο της πυέλου.
Συνήθως προκαλείται από μικρόβια που ανέρχονται από τον κόλπο και τον τράχηλο προς τη μήτρα και τις σάλπιγγες. Τα χλαμύδια και η γονόρροια αποτελούν σημαντικά αίτια, αλλά μπορεί να συμμετέχουν και άλλα βακτήρια. Επομένως, η πυελική φλεγμονή δεν οφείλεται αποκλειστικά σε σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη.
Δεν είναι το ίδιο με την κολπίτιδα, η οποία αφορά κυρίως τον κόλπο και συνήθως προκαλεί διαφορετικά συμπτώματα.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια, άτυπα ή ακόμη και να απουσιάζουν. Το συχνότερο είναι ο πόνος χαμηλά στην κοιλιά ή στην πύελο.
Μπορεί επίσης να εμφανιστούν:
- ασυνήθιστες ή δύσοσμες κολπικές εκκρίσεις,
- βαθύς πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή,
- αιμορραγία μεταξύ περιόδων ή μετά την επαφή,
- πόνος ή κάψιμο κατά την ούρηση,
- πυρετός, ναυτία ή γενική κακουχία.
Η απουσία έντονων συμπτωμάτων δεν αποκλείει την πυελική φλεγμονή.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Δεν υπάρχει μία μεμονωμένη εξέταση που να επιβεβαιώνει ή να αποκλείει με βεβαιότητα την PID. Η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό του ιστορικού, των συμπτωμάτων και της γυναικολογικής εξέτασης.
Ανάλογα με την κλινική εικόνα μπορεί να χρειαστούν:
- λήψη δείγματος από τον κόλπο ή τον τράχηλο για χλαμύδια, γονόρροια και άλλες λοιμώξεις από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ),
- τεστ κύησης, ώστε να αξιολογηθεί και το ενδεχόμενο εγκυμοσύνης,
- εξετάσεις αίματος ή ούρων,
- διακολπικό υπερηχογράφημα για έλεγχο αποστήματος ή άλλης αιτίας του πόνου.
Αρνητικές εξετάσεις για χλαμύδια ή γονόρροια δεν αποκλείουν απαραίτητα λοίμωξη στο ανώτερο γεννητικό σύστημα. Παράλληλα πρέπει να εξετάζονται άλλες πιθανές αιτίες, όπως εξωμήτρια κύηση, κύστη ή συστροφή ωοθήκης και σκωληκοειδίτιδα.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Όταν υπάρχει κλινική υποψία, η θεραπεία πρέπει να αρχίζει έγκαιρα και συχνά πριν ολοκληρωθούν όλες οι εξετάσεις. Συνήθως χορηγείται συνδυασμός αντιβιοτικών για περίπου 14 ημέρες. Το ακριβές σχήμα καθορίζεται από τη βαρύτητα της λοίμωξης, την πιθανότητα εγκυμοσύνης, τις αλλεργίες και τα ευρήματα των εξετάσεων.
Η αγωγή πρέπει να ολοκληρώνεται ακόμη και αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν νωρίτερα. Οι πρόσφατοι σεξουαλικοί σύντροφοι χρειάζονται ενημέρωση, εξέταση και, όπου ενδείκνυται, θεραπεία.
Συνιστάται αποχή από σεξουαλικές επαφές μέχρι:
- να ολοκληρωθεί η θεραπεία,
- να υποχωρήσουν τα συμπτώματα,
- να έχουν αξιολογηθεί και αντιμετωπιστεί οι σύντροφοι.
Αν δεν υπάρχει σαφής βελτίωση μέσα σε 48–72 ώρες, απαιτείται επανεκτίμηση. Σοβαρή λοίμωξη, εγκυμοσύνη, σαλπιγγοωοθηκικό απόστημα, έντονος έμετος ή αδυναμία λήψης της αγωγής μπορεί να απαιτούν νοσηλεία και ενδοφλέβια θεραπεία.
Πότε χρειάζεται άμεση εξέταση;
Άμεση ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν υπάρχει:
- έντονος ή επιδεινούμενος πόνος στην κοιλιά,
- υψηλός πυρετός ή επαναλαμβανόμενοι έμετοι,
- λιποθυμική τάση ή έντονη αδυναμία,
- πιθανότητα ή θετικό τεστ εγκυμοσύνης,
- απουσία βελτίωσης μέσα σε 72 ώρες από την έναρξη της αγωγής.
Πώς επηρεάζει τη γονιμότητα;
Η πυελική φλεγμονή μπορεί να προκαλέσει ουλές και συμφύσεις στις σάλπιγγες. Αυτό μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σαλπιγγικής υπογονιμότητας, εξωμήτριας κύησης και χρόνιου πυελικού πόνου.
Η επιπλοκή δεν εμφανίζεται σε όλες τις γυναίκες. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν η θεραπεία καθυστερεί, η λοίμωξη είναι σοβαρή ή υπάρχουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια. Η αντιβιοτική αγωγή αντιμετωπίζει την ενεργή λοίμωξη, αλλά δεν μπορεί πάντα να αναστρέψει βλάβες που έχουν ήδη δημιουργηθεί.
Γυναίκα με ιστορικό PID που σχεδιάζει εγκυμοσύνη πρέπει να ενημερώνει τον γυναικολόγο της, ώστε να κριθεί αν χρειάζεται νωρίτερη ή πιο στοχευμένη διερεύνηση.
Μπορεί να προληφθεί;
Ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί με:
- σωστή και σταθερή χρήση προφυλακτικού,
- έλεγχο για σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις όταν υπάρχει σχετική ένδειξη,
- έγκαιρη θεραπεία της γυναίκας και των συντρόφων,
- αποφυγή σεξουαλικής επαφής μέχρι να ολοκληρωθεί η θεραπεία.
Η έγκαιρη αξιολόγηση συμπτωμάτων είναι σημαντική, επειδή ακόμη και μια ήπια πυελική φλεγμονή μπορεί να επηρεάσει τις σάλπιγγες.
Διαβάστε περισσότερα στην κεντρική σελίδα για τις γυναικολογικές παθήσεις.
Σεραφείμ Χ. Πούσιας M.D, M.Sc, Ph.D
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής
