Τι είναι η ενδομητρίωση;
Η ενδομητρίωση είναι μια συχνή, αλλά συχνά υποδιαγνωσμένη γυναικολογική πάθηση. Συμβαίνει όταν κύτταρα παρόμοια με αυτά του ενδομητρίου – της εσωτερικής επένδυσης της μήτρας – αναπτύσσονται εκτός της μήτρας, σε περιοχές όπως οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες, το έντερο ή το περιτόναιο.
Η ανάπτυξη αυτών των κυττάρων προκαλεί φλεγμονή, ερεθισμό των ιστών και σχηματισμό ουλών ή κύστεων (ενδομητριώματα). Αν και η αιτία της ενδομητρίωσης δεν είναι πλήρως κατανοητή, θεωρίες όπως η παλίνδρομη εμμηνόρροια υποστηρίζουν πως ιστός της περιόδου μεταφέρεται ανάστροφα στην κοιλιά μέσω των σαλπίγγων.
Ποια είναι τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης;
Τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα. Πολλές γυναίκες μπορεί να μην έχουν καθόλου συμπτώματα, ενώ άλλες βιώνουν έντονο πόνο:
- Πυελικός πόνος, ιδιαίτερα πριν και κατά τη διάρκεια της περιόδου
- Πόνος στη σεξουαλική επαφή
- Πόνος στην ούρηση ή στην αφόδευση, ειδικά κατά την έμμηνο ρύση
- Δυσκολία στη σύλληψη
- Ενδομητριώματα (‘σοκολατοειδείς κύστεις’) στις ωοθήκες
Αν αντιμετωπίζετε τέτοια συμπτώματα, μην τα αγνοείτε. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής σας.
Πώς γίνεται η διάγνωση της ενδομητρίωσης;
Η διάγνωση της ενδομητρίωσης βασίζεται:
- Στο ιστορικό και την περιγραφή των συμπτωμάτων
- Στη γυναικολογική εξέταση
- Στο υπερηχογράφημα (μπορεί να ανιχνεύσει ενδομητριώματα)
Η οριστική διάγνωση γίνεται με λαπαροσκόπηση, μία ελάχιστα επεμβατική χειρουργική μέθοδο όπου ο ιατρός βλέπει και αφαιρεί πιθανές ενδομητριωσικές εστίες.
Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές;
Η θεραπεία της ενδομητρίωσης εξατομικεύεται με βάση τα συμπτώματα, την ηλικία και την επιθυμία τεκνοποίησης:
Φαρμακευτική αγωγή
- Αντιφλεγμονώδη (NSAIDs) για τον πόνο
- Ορμονικές θεραπείες (αντισυλληπτικά, προγεσταγόνα, ενδομήτρια σπειράματα – IUD)
- Ορμονική καταστολή με GnRH ανάλογα για μείωση της ενδομητριωσικής δραστηριότητας
Χειρουργική αντιμετώπιση
- Λαπαροσκόπηση για αφαίρεση των εστιών ενδομητρίωσης και βελτίωση της γονιμότητας, όμως πάντα με σεβασμό στις ωοθηκικές εφεδρείες της ασθενούς.
Τα ενδομητριώματα δεν αφαιρούνται εάν είναι σε μέγεθος μικρότερα από 4 εκατοστά, διότι με την αφαίρεσή τους συνήθως αφαιρείται ή καυτηριάζεται και τμήμα υγιούς ωοθηκικού ιστού (ωοθήκης). Αποτέλεσμα αυτού είναι να μειώνονται οι ωοθηκικές εφεδρείες της ασθενού.
Ενδομητρίωση και υπογονιμότητα
Η ενδομητρίωση είναι συχνή αιτία υπογονιμότητας. Η πάθηση αυτή καθαυτή μπορεί να επηρεάσει:
- Τη λειτουργία των σαλπίγγων, μέσω φλεγμονών και συμφύσεων, και των ωοθηκών (την ποιότητα των ωαρίων)
- Να δημιουργήσει φλεγμονώδες περιβάλλον στη μήτρα και να εμποδίζει την εμφύτευση του εμβρύου.
Η ενδομητρίωση είναι μια νόσος, που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής και τη γονιμότητα μιας γυναίκας. Η σωστή διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική ανακούφιση και βελτίωση της καθημερινότητας και να αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες εγκυμοσύνης.
Η ενδομητρίωση και η σημασία της κρυοσυντήρησης ωαρίων
Ιδιαιτέρως σε περιπτώσεις που απαιτείται χειρουργική αφαίρεση των ενδομητριωμάτων, οι ωοθηκικές εφεδρείες ενδέχεται να μειωθούν σημαντικά.
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων (egg freezing) αποτελεί μια εξαιρετική επιλογή για γυναίκες με ενδομητρίωση που επιθυμούν να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, όταν η πραγματοποιείται σε νεαρή ηλικία και πριν από μια χειρουργική επέμβαση.
Η έγκαιρη ενημέρωση και ο αναπαραγωγικός σχεδιασμός με τη βοήθεια του ειδικού υποβοηθούμενης αναπαραγωγής μπορεί να εξασφαλίσει πολύτιμες επιλογές για το μέλλον.
Συχνές ερωτήσεις (FAQs)
Η ενδομητρίωση είναι επικίνδυνη;
Όχι, δεν είναι καρκίνος, αλλά επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής και τη γονιμότητα.
Μπορεί να θεραπευτεί οριστικά;
Η ενδομητρίωση είναι χρόνια πάθηση. Ωστόσο, με την κατάλληλη θεραπεία μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά.
Μπορώ να κάνω παιδιά;
Ναι, πολλές γυναίκες με ενδομητρίωση αποκτούν παιδιά είτε φυσιολογικά είτε με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.
Για να ενημερωθείτε για όλες μας τις υπηρεσίες, επισκεφθείτε τη σελίδα Υπηρεσίες.
Σεραφείμ Χ. Πούσιας M.D, M.Sc, Ph.D
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής
