Η εμβρυομεταφορά στην εξωσωματική γονιμοποίηση είναι η διαδικασία κατά την οποία ένα επιλεγμένο έμβρυο τοποθετείται μέσα στη μήτρα, με στόχο την εμφύτευση και την έναρξη μιας εγκυμοσύνης.
Μπορεί να πραγματοποιηθεί στον ίδιο, φρέσκο κύκλο μετά την ωοληψία ή σε επόμενο φυσικό ή φαρμακευτικά προετοιμασμένο κύκλο με κατεψυγμένο έμβρυο. Πρόκειται συνήθως για μια σύντομη και ανώδυνη διαδικασία, χωρίς αναισθησία.
Περισσότερες πληροφορίες για τα υπόλοιπα στάδια θα βρείτε στη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης.
Πότε πραγματοποιείται η εμβρυομεταφορά;
Στον φρέσκο κύκλο, η εμβρυομεταφορά πραγματοποιείται συνήθως την τρίτη ή την πέμπτη ημέρα μετά την ωοληψία.
Όταν χρησιμοποιείται κατεψυγμένο έμβρυο, το ενδομήτριο προετοιμάζεται σε φυσικό ή φαρμακευτικά υποστηριζόμενο κύκλο. Η ημέρα της μεταφοράς καθορίζεται με βάση το στάδιο ανάπτυξης του εμβρύου, την ωορρηξία ή τη διάρκεια χορήγησης της προγεστερόνης.
Η μεταφορά στον φρέσκο κύκλο δεν είναι πάντα η καταλληλότερη επιλογή. Σε ορισμένες περιπτώσεις προτιμάται η κρυοσυντήρηση των εμβρύων και η μεταφορά τους σε επόμενο κύκλο, ανάλογα με την ασφάλεια της γυναίκας και τις συνθήκες του ενδομητρίου.
Πώς γίνεται η εμβρυομεταφορά;
Πριν από τη διαδικασία μπορεί να ζητηθεί σχετικά γεμάτη ουροδόχος κύστη, ώστε να απεικονίζεται καλύτερα η μήτρα με το υπερηχογράφημα.
Το έμβρυο τοποθετείται σε έναν λεπτό και εύκαμπτο καθετήρα, ο οποίος περνά απαλά μέσα από τον τράχηλο. Υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση, το έμβρυο αφήνεται στην κατάλληλη θέση μέσα στην ενδομητρική κοιλότητα.
Η διαδικασία διαρκεί λίγα λεπτά. Οι περισσότερες γυναίκες δεν αισθάνονται πόνο, αν και μπορεί να υπάρξει ήπια ενόχληση από τον κολποδιαστολέα ή τη γεμάτη ουροδόχο κύστη.
Μεταφορά ενός ή δύο εμβρύων;
Η μεταφορά ενός εμβρύου αποτελεί την προτιμώμενη επιλογή στις περισσότερες περιπτώσεις.
Η μεταφορά δύο εμβρύων αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα δίδυμης κύησης και τον κίνδυνο πρόωρου τοκετού, χαμηλού βάρους γέννησης και άλλων μαιευτικών και νεογνικών επιπλοκών.
Η ηλικία, οι προηγούμενες αποτυχημένες εμβρυομεταφορές ή η μορφολογική ποιότητα του εμβρύου δεν αποτελούν από μόνα τους λόγο για τη μεταφορά δύο εμβρύων. Η τελική απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα και σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Στόχος της θεραπείας δεν είναι απλώς η επίτευξη εγκυμοσύνης, αλλά η γέννηση ενός υγιούς παιδιού με τη μικρότερη δυνατή επιβάρυνση για τη μητέρα και το νεογνό.
Τι πρέπει να κάνω μετά την εμβρυομεταφορά;
Μετά την εμβρυομεταφορά μπορείτε να σηκωθείτε, να περπατήσετε και να επιστρέψετε στο σπίτι. Το έμβρυο δεν μπορεί να «πέσει» επειδή περπατήσατε, ουρήσατε ή ανεβήκατε σκάλες.
Η παραμονή στο κρεβάτι δεν αυξάνει την πιθανότητα εγκυμοσύνης. Συνήθως μπορείτε να συνεχίσετε τις καθημερινές σας δραστηριότητες και μια ήπια μορφή άσκησης.
Μετά από εμβρυομεταφορά σε φρέσκο κύκλο μπορεί να ζητηθεί προσωρινός περιορισμός της έντονης άσκησης, επειδή οι ωοθήκες ενδέχεται να παραμένουν διογκωμένες μετά τη διέγερση των ωοθηκών και όχι επειδή κινδυνεύει να μετακινηθεί το έμβρυο.
Οι οδηγίες για τη σεξουαλική επαφή, την άσκηση και τα ταξίδια εξατομικεύονται ανάλογα με το είδος του κύκλου, την παρουσία αιμορραγίας, την πιθανότητα υπερδιέγερσης και το ιατρικό ιστορικό.
Η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να συνεχίζεται ακριβώς σύμφωνα με τις οδηγίες και να μη διακόπτεται χωρίς προηγούμενη επικοινωνία με τον ιατρό.
Δεν υπάρχει ειδική τροφή, στάση σώματος ή συμπλήρωμα που να μπορεί να εξασφαλίσει την εμφύτευση.
Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν;
Μετά την εμβρυομεταφορά μπορεί να μην εμφανιστεί κανένα σύμπτωμα. Αυτό δεν αποτελεί ένδειξη αποτυχίας.
Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν:
- ήπιες κράμπες χαμηλά στην κοιλιά,
- μικρή αιμορραγία ή καφέ εκκρίσεις,
- φούσκωμα,
- ευαισθησία στους μαστούς,
- κόπωση ή υπνηλία.
Τα συμπτώματα αυτά συχνά σχετίζονται με την προγεστερόνη ή την προηγούμενη διέγερση και δεν μπορούν να δείξουν εάν έχει πραγματοποιηθεί εμφύτευση.
Πότε χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον ιατρό;
Επικοινωνήστε με την ιατρική ομάδα εάν εμφανιστούν:
- έντονος ή επιδεινούμενος κοιλιακός πόνος,
- έντονη κολπική αιμορραγία,
- πυρετός,
- δύσπνοια ή πόνος στο στήθος,
- σημαντική αύξηση του κοιλιακού φουσκώματος,
- λιποθυμική τάση,
- σημαντική μείωση της ούρησης.
Πότε γίνεται το τεστ εγκυμοσύνης;
Η εγκυμοσύνη ελέγχεται με αιματολογική μέτρηση της β-χοριακής γοναδοτροπίνης, γνωστής ως β-hCG, την ημέρα που έχει καθοριστεί από την ιατρική ομάδα.
Η εξέταση πραγματοποιείται συνήθως 9 έως 14 ημέρες μετά την εμβρυομεταφορά, ανάλογα με το στάδιο του εμβρύου και το θεραπευτικό πρωτόκολλο.
Ένα τεστ που γίνεται πολύ νωρίς μπορεί να δώσει λανθασμένο αποτέλεσμα. Η φαρμακευτική αγωγή δεν πρέπει να διακόπτεται πριν από την προγραμματισμένη εξέταση χωρίς ιατρική οδηγία.
Από τι εξαρτάται η επιτυχία της εμβρυομεταφοράς;
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο ποσοστό επιτυχίας που να ισχύει για όλες τις γυναίκες.
Η πιθανότητα εγκυμοσύνης και γέννησης εξαρτάται κυρίως από:
- την ηλικία κατά τη συλλογή των ωαρίων,
- το αναπτυξιακό και χρωμοσωμικό δυναμικό του εμβρύου,
- το στάδιο ανάπτυξης του εμβρύου,
- την κατάσταση της μήτρας και του ενδομητρίου,
- το αναπαραγωγικό και ιατρικό ιστορικό.
Η μορφολογική αξιολόγηση του εμβρύου παρέχει χρήσιμες πληροφορίες, αλλά δεν μπορεί να εγγυηθεί την εμφύτευση.
Διαβάστε περισσότερα στην κεντρική σελίδα για την εξωσωματική γονιμοποίηση.
Σημείωση: Το παρόν κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή.
Σεραφείμ Χ. Πούσιας M.D, M.Sc, Ph.D
Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ειδικός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής
